In een koelkast heerst een constante lage temperatuur. Eten en drinken kan doordoor langer bewaard worden zonder dat bederf of verkleuring optreedt. In koelkasten met een vriesruimte kan ook diepvries worden bewaard of kan voedsel worden ingevroren.
Er zijn verschillende soorten koelkasten en koel/vries combinaties. Bij koelkasten met één deur kunt u kiezen uit koelkasten met vriesruimte of zonder vriesruimte. Koelkasten met twee deuren hebben het vriesgedeelte boven of hebben het vriesgedeelte onder. Nieuw zijn de zogenaamde Amerikaanse (Side by Side) modellen. Deze koelkasten met grote koel- en vriesruimtes hebben soms zelfs meer dan twee deuren. Sommige Amerikaanse koelkasten zijn uitgevoerd met een icemaker of een waterdispenser voor perfecte ijsblokjes of heerlijk gekoeld water.
Er bestaat voor elk soort voedsel of drank een optimale bewaartemperatuur. Door toepassing van geavanceerde koeltechnieken kunnen in één koelruimte verschillende temperaturen heersen.
We willen ons voedsel zo vers mogelijk te houden. Behalve de juiste temperatuur is ook een nauwkeurig bepaalde vochtigheid van belang. Conditioneringtechnieken zorgen, afhankelijk van het soort voedsel, voor de juiste temperatuur en vochtigheidsgraad.
In het vriesgedeelte moet de temperatuur continu zo laag mogelijk worden gehouden. Speciale vriestechnieken zorgen er voor dat de temperatuur zo snel mogelijk weer op niveau is nadat de deur is geopend en gesloten, of wanneer er voedsel moet worden ingevroren. Afhankelijk van de invriescapaciteit van een vriezer kan meer of minder voedsel tegelijk worden ingevroren.
Door de combinatie van lage temperatuur en vocht kan er rijpvorming optreden. Deze rijpvorming groeit langzaam aan. Een rijplaag in de vriezer beïnvloedt de goede werking. Bovendien kost het meer energie om de juiste temperatuur te handhaven. Daarom moet het vriesgedeelte regelmatig ontdooit worden. Koel/vriescombinaties met No-Frost techniek worden automatisch rijpvrij gehouden.
Bacteriën in de koel- of vriesruimte kunnen de oorzaak zijn dat het voedsel minder lang goed blijft. Daarom zijn er geavanceerde hygiënesystemen ontwikkeld. De binnenzijde van koelkasten wordt daarbij voorzien van een zogenaamde antibacteriële laag. Hierdoor wordt de groei van bacteriën tegengegaan. Door de buitenlucht eerst te filteren wordt voorkomen dat onzuivere lucht in de koel- en vriesruimte komt.